Kiedy tydzień temu na naszych łamach podaliśmy informację, że z końcem maja ukażą się na naszym rynku zastępcze lokalne monety, czy jak kto woli, dukaty o nazwie „Gryfin", wywołaliśmy duże zainteresowanie, ale też dyskusję. Dały się słyszeć głosy, że nazwa niezbyt trafiona i mało adekwatna do naszego miasta i regionu, który „Gryfin" ma promować. Cóż, widać z tego, że mamy w naszym społeczeństwie grupę malkontentów, którym trudno dogodzić.  Są też i tacy, czego doświadczyłem osobiście, którym się wydaje, że więcej i lepiej wiedzą. Lubią pouczać, a nade wszystko doszukiwać się w słowie pisanym tego, co autor miał przez to powiedzieć, lub czego też nie powiedział, chociaż jedno i drugie, jak byk, stoi w tekście. „Gryfin" to brzmi, i to brzmi dumnie, a mimo to znaleźli się krytykanci.
Pomyśleć, że pierwsza wybita w naszym kraju moneta zastępcza pojawiła się w roku 2006. Ukazała się z okazji 75-lecia Juraty i nazywała się „Merka". Konia z rzędem temu, kto od razu wie, co to znaczy, a oznacza mianowicie kod stosowany przez Kaszubów do oznakowania ustawionego na wodzie sprzętu do łowienia ryb, dokładniej kodowy kod kreskowy właściciela tegoż sprzętu. I co adekwatne do Juraty? Przecież to kurort wczasowy, a nie rybacka osada, a jednak moneta zrobiła i robi swoje w promowaniu regionu, a krytyki nazwy jakoś nie słychać. Rok temu nasi sąsiedzi z Biłgoraja wybili swoje monety o nazwie „Przetaki", nawiązując tym samym do tradycji wyrabiania sit w tym mieście. Niemniej sita nie tyko wyrabiali biłgorajanie, co w niczym nie przeszkadza, by lokalny pieniądz z tego miasta nosił nazwę „Przetak". Nie przeszkadza też i fakt, że w senniku stoi: „o przetaku śnić, to oznacza rozrzutność", co w określaniu władzy lokalnej do pozytywów raczej nie należy. Moneta jednak jest i swoją rolę spełnia
Spełni też i nasz „Gryfin" dumnie brzmiący. Nawiązuje wszak do Gryfa, w wierzeniach mitologicznych zwierzęcia o kształcie lwa z głową, łapami i skrzydłami orła, którego pierwsze wizerunki pojawiły się około 6 tysięcy lat temu. Gryf to strażnik bursztynu, a w mitologii rzymskiej opiekun boga mórz, Neptuna. Gdzie bursztyn, gdzie morze? Fakt, daleko, ale przez nasze tereny w średniowieczu wiódł prastary szlak bursztynowy. Geograficznie leżymy na terenach dawnego Księstwa Bełzkiego, późniejszej Ziemi Bełzkiej i województwa bełzkiego, a ta ziemia, kiedy jeszcze była lennem Rzeczypospolitej, otrzymała od naszego króla Władysława Jagiełły w roku 1388 herb w postaci białego gryfa na czerwonym polu. Herb, który po dzień dzisiejszy zdobi bramę wejściową prowadzącą do znanego z obrazu Czarnej Madonny kościółka w Bełzie. Cudownej Czarnej Madonny, która od wieków wprawdzie znajduje się w Częstochowie, ale był czas, że była właśnie w Bełzie, obok Gryfa. Jest to po trosze powód do dumy, którą winniśmy odczuwać. Lata, kiedy czczono namiętnie dni klęsk Rzeczypospolitej minęły. Trzeba nawiązywać do tych znaczonych wielkością i gryf do nich nawiązuje. W przepięknym herbie Rzeczypospolitej Obojga Narodów, w sąsiedztwie Orła Korony i Pogoni z Litwy, wśród herbów innych ziem, mamy też i wspaniałego białego gryfa na czerwonym polu, symbol ziemi bełzkiej, ziemi naszych przodków, również tomaszowskich.
Dumny herb dumnego narodu, potęgi tej części Europy, kraju ciągnącego się niegdyś od morza do morza. Takoż i „Gryfin" nawiązuje do tej potęgi, która dla naszego regionu jest jeszcze snem, ale może okazać się snem proroczym. Kto wie, czy to nie „Gryfin" wyrwie nasz region z tego snu i poprowadzi ku lepszej wspaniałej przyszłości.
Marian Adam Stawecki
Tygodnik Tomaszowski
nr 11-12, 17 marca 2008 r. |
