|
Kiedy wykopaliska na słynnym gockim cmentarzysku w Masłomęczu po 25 latach dobiegały końca uważano, że zakończony okres eksploracji terenu zamyka rozdział historii okresu rzymskiego i długo pozostanie w kategoriach symbolu lubelskiej archeologii. Przez lata prowadzonych wykopalisk kolejnym odkryciom towarzyszyło bardzo duże zainteresowanie, nie tylko świata naukowego, bowiem szereg publikacji, konferencji i dyskusji stanowił ważny element promocji w Polsce i poza granicami.
 Tymczasem w 2001 r. w lasach pod Ulowem dokonano nie i mniej ważnego odkrycia archeologicznego. Natrafiono tam na zaskakujące stanowiska ze schyłku starożytności, które uzupełniają wizerunek dziejów w regionie Roztocza, na długo przed przybyciem Słowian. Niezwykłość odkryć pod Ulowem potwierdza fakt żywego zainteresowania tym tematem przedstawicieli szerokiego świata nauki. Badania na Roztoczu są w kręgu zainteresowania geografów, antropologów, metaloznawców i wielu innych przedstawicieli świata nauki. Doczekały się publikacji w „National Geographic". Znaleziska zagościły na specjalnej wystawie poświęconej dziejom Wandali m.in. w Niemczech i Warszawie.
Dokonane znaleziska są datowane na IV w. nasze ery - dotyczą późnego okresu rzymskiego i okresu wędrówek ludów. Na liczne pytania jeszcze brakuje odpowiedzi, ale interpretacja znalezisk kojarzona jest z tajemniczym ludem Herulów. Sensacją archeologiczną jest fakt odkrycia konstrukcji nadziemnych, które być i może stanowiły platformy ciałopalne używane w trakcie ceremonii pogrzebowych.
Wśród członków LOT-u zrodziła się inicjatywa wypromowania tych odkryć jako atrakcji turystycznej, może nie na skalę Biskupina, ale nie mniej atrakcyjnych lokalnie. Po odbyciu licznych rozmów i konsultacji pomysł nabiera konkretów. Do planu działań przedsięwzięcia pod nazwą Europejska Wioska Herulów, w ramach której ma powstać rekonstrukcja osady z okresu wędrówek ludów, wpisała się Gmina Tomaszów. Stowarzyszenie „Czajnia" wyszło z inicjatywą organizacji historycznej imprezy plenerowo-rekonstrukcyjnej pod nazwą „Festyn archeologiczny", w ramach której prezentowane byłoby rzemiosło z tamtego okresu, życie codzienne i zwyczaje w dawnych wiekach, kultywowane przez ówczesną ludność.
Kolejną inicjatywą jest projekt wytyczenia szlaku turystycznego, który poprowadzony byłby do Guciowa, z ewentualnym przedłużeniem do jednego z Grodów Czerwieńskich (Sutjesk - dzisiejsza Sąsiadka). Rozważana jest też możliwość przeprowadzenia szlaku przez Czermno, Posadów do Masłomęcza tak, by Herulów spod Ulowa połączyć z tamtejszymi Gotami.
Poproszony o opinię prof. Andrzej Kokowski - dyrektor Instytutu Archeologii UMCS, poparł ideę upowszechnienia wyników badań i organizacji planowanych przedsięwzięć oraz zadeklarował pomoc instytutu. Według koncepcji profesora przy szkole w Ulowie, w pierwszym etapie, powinna powstać rekonstrukcja cmentarzyska wraz z rytualnymi platformami używanymi podczas obrzędów przy dokonywaniu pochówków, w późniejszym okresie, gdy dokonane odkrycia na terenie osady dostarczą większej wiedzy, należałoby rozważyć rekonstrukcję osady.
Przedstawiciele Urzędu Gminy Tomaszów Lub. uczestniczyli w spotkaniu wyjazdowym na terenie gminy Hrubieszów, które miało na celu konsultację i zapoznanie się z dokonaniami archeologicznymi na terenie Gródka i Masłomęcza oraz wykorzystanie dokonanych odkryć do celów promocji gminy i kreowania produktu turystycznego.
W przyszłości Ulów ma stać się miejscem odbywania imprez plenerowo-edukacyjnych, gdzie będą mogły odbywać się lekcje historii. Pierwszy festyn archeologiczny planowany jest w połowie maja.
LOT Roztocze
Tygodnik Tomaszowski
nr 11-12, 17 marca 2008 r.
|
