Miejscowości znajdujące się na trasie gazociągu Hrubieszów-Werbkowice oblegają ekipy archeologów. Przejeżdżając przez Brodzicę, można natrafić na kilka eksplorujących stanowiska grup. Choć wkomponowali się już w krajobraz hrubieszowski (można ich pomylić z pracującymi w polu rolnikami), to nadal wzbudzają zainteresowanie mieszkańców. - To archeologiczne pospolite ruszenie - mówią badacze. - Wielkie przedsięwzięcie, w które zaangażowanych jest kilka firm.
O tym, że tereny podhrubieszowskie są bogate archeologicznie (jest tu ponad 700 stanowisk archeologicznych) wiadomo nie od dzisiaj. Ziemie te wchodziły w skład Grodów Czerwieńskich, których właściwy trzon stanowiło urodzajne dorzecze Huczwy. Dlatego od lat interesują się nimi archeolodzy. Podczas badań w miejscowości Gródek w latach 50. odkryto ślady po ludności kultury pucharów lejkowatych (3100-2500 r. p.n.e.), umocnienia obronne, budowle mieszkalne, liczne ułamki naczyń glinianych, groty, żelazne noże, fragmenty szklanych bransolet. Jednak archeologicznym bogactwem tych terenów są zabytki należące do tzw. grupy masłomęckiej z okresu wpływów rzymskich (II-IV w. n.e.). W Masłomęczu odkryto cmentarzysko i osadę Gotów.
Niejednokrotnie pradzieje tych ziem dawały o sobie znać same. Miejscowi rolnicy po orce znajdowali fragmenty ceramiki, kawałki naczyń glinianych, kości...
W latach 90. przeprowadzono tu badania w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski (programu badawczego polegającego na rejestracji archeologicznych dóbr kultury w oparciu o badania powierzchniowe, na podstawie których tworzony jest wykaz archeologicznych stanowisk). W ten sposób wyznaczono zasięg przypuszczalnych stanowisk. Trasa gazociągu Hrubieszów-Werbkowice przechodzi przez kilkanaście takich stanowisk. Zgodnie z procedurą, Wojewódzki Konserwator Zabytków nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenie badań archeologicznych.
Do czasu ich zakończenia wstrzymano roboty, mogące uszkodzić lub zniszczyć stanowiska. Ale pomiędzy nimi budowlańcy nadal pracują.
W sumie na trasie gazociągu jest 18 stanowisk archeologicznych (w Podhorcach, w Brodzicy, Werbkowicach, Wilkowie, Sławęcinie, Moroczynie), w tym sześć jeszcze nie zbadanych.
Aneta Urbanowicz
