| |
 Lokalna Organizacja Turystyczna ROZTOCZE
|
|
|
|
|
|
|
O dawnym Tomaszowie |
|
O dawnym Tomaszowie
autor: Bolesław Cisło
wydawca: Tomaszowskie Towarzystwo Regionalne
"Pragnę zaprosić Szanownego Czytelnika na umowny spacer po dawnym Tomaszowie, mieście minionych lat, z okresu którego pozostały nieliczne ślady, znaczone jego granicami, budowlami, ulicami i ich nazwami.
Wielu obiektów kubaturowych bądź liniowych, niestety już dziś w mieście nie ma. Potwierdzenia ich istnienia w przeszłości starałem się znaleźć w publikacjach, dokumentach źródłowych, aktach urzędowych, kronikarskich zapisach popartych np. fotografiami itp., a także w bogatych zbiorach dotychczas zgromadzonych przeze mnie. Bardzo pomocne okazały się relacje mieszkańców, pamiętających odległe dzieje miasta bądź posiadających wiedzę dzięki np. przekazom starszego pokolenia i dobrze pamiętających okres międzywojenny. Uwzględniając jednak zawodność ludzkiej pamięci - w relacjach tych mogą zdarzyć się drobne nieścisłości w podawanych datach, opisie wydarzeń i faktów - za co z góry przepraszam.
Na szczęście, znajdują się jeszcze w mieście obiekty, które mimo burzliwej przeszłości i dwóch ostatnich wojen, przetrwały do dnia dzisiejszego, w wielu przypadkach stanowią cenne zabytki kultury i sztuki budowlanej.
Przyznaję, że byłem w niemałym kłopocie, aby w mian wiernie odtworzyć dzieje miasta, które swe powstanie i nazwę zawdzięcza woli kanclerza i hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego (1542—1605).
Z drugiej zaś strony mam świadomość, że miasto posiadające królewską metrykę, nobilituje jego mieszkańców i zachęca do sięgania w głąb historii aby przeszłe wydobyć, ukazać, utrwalić i upowszechnić. Myślę, że jest to dobry przejaw patriotyzmu, który służy pogłębianiu uczuć do swjojego środowiska. Historia miasta zna liczne przykłady, że tomaszowianie byli i są nadal znani z wielkiego patriotyzmu i przywiązania do swego grodu. Dali tego dowody w czasie rozbiorów Ojczyzny, powstań listopadoioego i styczniowego, dwóch wojen, koszmarnej okupacji i po jej zakończeniu.
Z myślą więc o tych, którzy swoje życie związali z pięk Ziemią Tomaszowską i tych, których interesuje historia grodu nad Sołokiją - przekazuję niniejszą publikację, kończącą się w zasadzie na wydarzeniach do 1939 r. z nielicznymi wyjątkarni, kiedy np. przy omawianiu określonego tematu, należało doprowadzić jego opisywanie do końca, nawet jeśli przekroczony został wspomniany próg czasowy.
Konstrukcja publikacji w samym zamyśle autora, pomyślana została jako zapis luźno powiązanych ze sobą faktów i wydarzeń na przestrzeni kilku wieków, połączonych w jedną całość.
Tematem wiodącym wydania jest realizacyjny plan przestrzennej zabudowy miasta i jego architektura, a także rozwój niektórych dziedzin życia kulturalno-oświatowego i społeczno-gospodarczego, oraz stanowienia prawa lokalnego. Część merytoryczna poprzedzona została dalszymi szczegółami historii miasta i treścią przywileju lokacyjnego z dnia 7 października 1621 r., a ponadto uzupełniona prezentacją wójtów, burmistrzów, przewodniczących PMRN, naczelników miasta, oraz historią nazewnictwa ulic w okresie od początków XVII w. do 1990 r. włącznie. Te dwa ostatnie zagadnienia, świadomie wybrane zostały przez autora.
Zamierzeniem moim było również ukazanie w sposób syntetyczny przemian zachodzących w mieście, przeplatanych wątkami historycznymi i społeczno-zawodowymi jego mieszkańców.
Publikację zakończyłem, na 1939 r. bowiem wtedy dla Polski rozpoczął się tragiczny w skutkach okres hitlerowskiej okupacji. Potem nadszedł rok 1944 - wyzwolenie pierwszego skrawka ziemi polskiej, w tym miasta Tomaszowa. Lata powojenne dostarczyły bogatych materiałów do głębokich i dalszych studiów nad nowym rozdziałem dziejów miasta, z uwzględnieniem zarówno pozytywnych jak i negatywnych zjawisk, jakie towarzyszyły w minionych 45 latach."
Fragment wstępu Autora
|
|
|
|
|
|
|
Licznik odwiedzin |
|
Odwiedziło nas: 12850916 odwiedzających
|
|
|
