Czy można ożywić kawałek drewna? Pewnie, trzeba tylko opanować sztukę dłubania oczu
Najwdzięczniejsze są anioły. Nawet jeśli wyjdą trochę szkaradne, i tak są miłe. Bo święte. Mieczysław Portka z Majdanu Wielkiego pod Krasnobrodem ma ich całe zastępy. I wciąż dłubie nowe.
- W aniołach można się najbardziej wyżyć. Bo każdy jest inny, i niepowtarzalny - tłumaczy rzeźbiarz. - Choćbym się najbardziej starał, nigdy nie stworzę drugiego identycznego. W tym tkwi ich piękno.
Ale piękne są nie tylko anioły. Mieczysław Portka dłubaniem w drewnie zajmuje się już prawie 20 lat. Z każdego kąta jego pracowni, stodoły, podwórza, spoglądają czyjeś drewniane oczy. Anielskich jest najwięcej, to fakt, ale inne tak samo zachwycają.
Mały drewniany domek po rodzicach. Gospodarstwo, jak wiele innych w Majdanie Wielkim. Ale maleńka podkowa przyczepiona do furtki każe się domyślać, że mieszka tu szczęśliwy gospodarz. Taki jest pan Mieczysław. Robi to, co kocha najbardziej. Rzeźbi.
Jest samoukiem. Nie kończył uczelni artystycznych, ale sporo czyta, studiuje anatomię człowieka, zgłębia Pismo Święte.
Niewielu wie o jego talencie. A ci, którzy go odwiedzają i podziwiają, mówią, że „jego wielkość rozwija się w ciszy".
Pan Mieczysław odkrył swój talent, kiedy uczył się w szkole średniej w Katowicach.
- Uwielbiałem wyjazdy w Beskidy. Tam mogłem się napatrzeć do woli na drewniane świątki, na rzeźby artystów ludowych. To mi się podobało - wyznaje. - Ja też chyba tak potrafię - myślałem sobie. Ale za dłuto chwyciłem dopiero w Gdyni. Służyłem w marynarce wojennej, tam spotkałem kolegę-artystę po akademii sztuk pięknych. O, to są moje pierwsze figurki - pokazuje na drewnianych wieśniaków. - To nie są dobre rzeźby, tyle w nich błędów i szpetoty. Jednak dla mnie są bezcenne.
Wieśniacy stoją na najwyższej półce w domowej galerii. A wokół nich rzeźby o tematyce sakralnej. To własna interpretacja Portki. Jest Chrystus Frasobliwy, święta rodzina, stacje drogi krzyżowej, ostatnia wieczerza, św. Franciszek i rzesza aniołów.
- Anioły muszą mieć miłą twarz. Wiele lat nad tym pracowałem. Teraz już każdy się udaje, wcześniej różnie bywało. Spod dłuta wychodzą takie anioły, jakie chcę, czyli wesołe, pocieszne. Bo mają przecież nieść radość - mówi Portka. Ale skrzydlata kolekcja artysty, to nie tylko anioły. W galerii jest też pełno ptaków. Wiszą, stoją, siedzą, fruną. Są perlice roztoczańskie, koguty, dudki, bociany, czaple i niezliczone ilości drewnianych ptaszków, których nie ma w żadnej encyklopedii. - To jest bogactwo sztuki ludowej. Nie ma dwu identycznych ptaków, bo nie znajdziesz w naturze takich samych klocków. Bierzesz kawałek drewna i od razu widzisz, że będzie nowy gatunek ptaszka. Majdania (tak mawia o sobie Portka) jeździ chętnie po całej Polsce, ogląda galerie twórców ludowych, żyje co roku festiwalami w Kazimierzu Dolnym, jest w Zakopanem i Bukowinie Tatrzańskiej. Sam jest tam zapraszany ze swoimi rzeźbami. Zakłada wtedy sukmanę ze stroju biłgorajskiego i prezentuje swoją galerię. Jego prace podobają się światu, trafiły do Japonii, do Niemiec, na Litwę, do Stanów Zjednoczonych. Jego twórczość docenił minister kultury i dziedzictwa narodowego, który przyznał mu nagrodę specjalną. Teraz Mieczysław Portka chciałby stworzyć w majdanie Wielkim prawdziwą galerię, by pokazać światu wszystko, co przez lata wystrugał, by promować nasz region. Właśnie adaptuje budynek, w którym urządzi galerię sztuki ludowej.
her Tygodnik Zamojski 16.08.2006 |
