Herbu Zamoyskich w Zwierzyńcu nie uratował nawet Generalny Konserwator Zabytków
Na fronton gmachu byłego Zarządu Dóbr Ordynacji Zamojskiej w Zwierzyńcu, należącego obecnie do Zespołu Szkół Drzewnych i Ochrony Środowiska im. Jana Zamoyskiego, powrócił herb Jelita Zamoyskich, skuty na polecenie władzy ludowej w 1948 r.
- To my byliśmy inicjatorem tego przedsięwzięcia. Sprawą odtworzenia herbu zainteresowaliśmy Starostwo Zamojskie. Dostarczyliśmy także archiwalną fotografię z kolekcji Mirosława Rybickiego ze Zwierzyńca, na której doskonale widoczny jest ów herb - mówi Elżbieta Hałasa, prezes Towarzystwa Miłośników Zwierzyńca. Autorem kamiennej płaskorzeźby, przedstawiającej herb w całej okazałości, a więc trzy skrzyżowane strzały, hełm zwieńczony koroną i wyskakującego z niej do połowy kozła, wykonał znany zamojski kamieniarz, autor wielu rekonstrukcji kamieniarskich w Zamościu, który niestety nie lubi i nie chce publicznie ujawniać swego nazwiska. Herb jako znak własnościowy Zamoyskich przetrwał na ścianie gmachu zarządu ordynacji od połowy XIX w. po rok 1948 r., tj. do czasu, kiedy to ówczesny właściciel budynku, Dyrekcja Lasów Państwowych w Lublinie postanowiła go zniszczyć. Interweniował wtedy w tej sprawie u Generalnego Konserwatora Zabytków prof. Jana Zachwatowicza, emerytowany pracownik ordynacji Romuald Bojarski. „Wiedząc, z jaką troskliwością wielce Szanowny Pan otacza zabytki na naszym terenie (Zamojszczyzna), zwracam się (…) z prośbą o autorytatywną interwencję na terenie Zwierzyńca, gdzie postanowiono na gmachu dawnego biura Zarządu Głównego Ord. Zam,. A obecnie Państwowego Gimnazjum Leśnego zniszczyć emblematy i godło b. Ordynacji Zamojskiej. (…) Jeżeli w Gdańsku i innych miastach pod zaborem niemieckim, ocalały na gmachu np. ratusza płaskorzeźby Zygmunta III (…), napisy na bramach triumfalnych i Niemcy ich nie zniszczyli (…), to i my nie powinniśmy dopuścić, aby swoi przynosili nam wstyd niszcząc bezmyślnie to, co z całą pieczołowitością (…) powinno być konserwowane” – pisał w grudniu 1947 r. Bojarski. List naturalnie nie odniósł skutku. Oficjalne odsłonięcie herbu odbędzie się 16 września, podczas uroczystości 60 – lecia szkół drzewnych i zjazdu absolwentów.
K. Cz.
Tygodnik Zamojski 06.09.2006
|
