Książkę o 200-letniej historii hrubieszowskiej nekropolii wydano dzięki staraniu powołanego rok temu Społecznego Komitetu Ratowania Zabytków Cmentarza w Hrubieszowie. Jego celem jest m.in. pozyskiwanie środków finansowych na konserwację i zabezpieczenie najcenniejszych nagrobków.
Skąd pomysł na opracowanie monografii? „W bogatym materiale archiwalnym dotyczącym Hrubieszowa, informacje o cmentarzu pojawiają się nader rzadko" - pisze we wstępie Danuta Kawałko. Zdaniem autorki hrubieszowski cmentarz jest jednym z najstarszych cmentarzy pozamiejskich na terenie byłego województwa zamojskiego. Powstał w latach 80. XVIII w. Wówczas ekshumowano szczątki zmarłych z cmentarzy przykościelnych oraz podziemi kościołów i ponownie pochowano je na nowym cmentarzu.
Cmentarz przy ul. Kolejowej, decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Zamościu, został wpisany do rejestru zabytków. Z uwagi na zachowane na nim nagrobki należy do grupy najwartościowszych nekropolii na Zamojszczyźnie.
O czym można przeczytać w 120-stronicowej monografii? Na przykład o tym, kto jest pochowany na hrubieszowskim cmentarzu. Przewodnik biograficzny, w którym zamieszczono blisko 170 biogramów osób najbardziej zasłużonych dla Hrubieszowa, których szczątki spoczęły na tym cmentarzu, przygotował Jan Kalisz, hrubieszowski regionalista. W książce jest też bogaty zbiór fotografii nagrobków i pomników, autorstwa Danuty Kawałko i Mariana Pawlaka. Poza tym Pracownia Usług Geodezyjnych GEO 5 z Hrubieszowa wykonała szkic cmentarza.
Monografię ”Cmentarz w Hrubieszowie” wydano w nakładzie 1 tys. egzemplarzy. Wydawnictwo zostało sfinansowane z darowizn sponsorów, ze środków Społecznego komitetu Ratowania Zabytków Cmentarza w Hrubieszowie oraz dotacji Urzędu miasta.
au
Tygodnik Zamojski 15.11.2006 
