|
Strona 4 z 9
Przystanek 3
Gleby organiczne - torfy i mursze - są jednym z wielu naszych narodowych bogactw naturalnych. Cenną właściwością gleb torfowych jest ich duża pojemność wodna. Torf to skała osadowa, powstała z obumarłej roślinności bagiennej (torfowiskowej), rozkładającej się w warunkach nadmiernego uwilgotnienia podłoża. Proces ten przebiega przy bardzo słabym dostępie powietrza, gdyż obumarłe rośliny znajdują się pod wodą. Aby powstał torf, niezbędna jest duża ilość wody. Torf od dawna miał szerokie zastosowanie jako materiał opałowy, do sporządzania okładów na rany, jako ściółka dla zwierząt, do produkcji nawozów torfowych, wreszcie jako gleba. Torfowiska mają duże znaczenie w gospodarce wodnej. Jako naturalne zbiorniki retencyjne zapobiegają spływom powierzchniowym w górach, a przez to powodziom. Dzięki właściwościom filtracyjnym torf wpływa na oczyszczanie wody. Niektóre rodzaje torfu po odpowiedniej przeróbce są wykorzystywane w lecznictwie uzdrowiskowym jako borowina. Słynne dzisiaj wieloskładnikowe preparaty torfowe, z powodzeniem leczą wiele przypadków chorób nowotworowych. Chrońmy więc torfowiska, a one ochronią nas.
Ogólnie torfowiska dzielimy na: wysokie, przejściowe i niskie.
Przystanek nasz ulokowany jest przy torfowisku przejściowym, gdzie w runie występują charakterystyczne dla niego rośliny: torfowce, wełnianka pochwowata, turzyca zwyczajna, przygielka biała, bagno zwyczajne oraz borówka bagienna. Spotkać tu można niepozorną, lecz niezwykle ciekawą rosiczkę okrągłolistną. Roślinka ta nie poprzestaje na tym, co może zaoferować jej skąpiąca swych bogactw ziemia, ale czynnie pomaga sobie łowiąc owady. Jej maleńkie liście zdobione przez kropelki pozornej rosy przywabiają nieostrożne owady. W rzeczywistości jest to kleista ciecz mogąca nie tylko schwytać, ale i strawić pechowego gościa w celu pozyskania brakującego w torfie, łatwo przyswajalnego azotu.
Również tu spotkamy wełnianka pochwowata - gatunek trawy, wykształcający puszkę przypominającą bawełnę - tak, iż czasami torfowisko przypomina pole bawełny. Niegdyś puszki te wykorzystywano do wypełniania poduszek.
Nieźle radzi sobie w tym miejscu również bagno zwyczajne - roślina o intensywnym zapachu, objęte prawną ochroną gatunkową. Odurzająca woń tej rośliny przez jednych określana jako nieprzyjemna, przez innych jako miła, oprócz wielu innych cech, pozwala rozpoznać ten gatunek nawet zimą. W ziołolecznictwie używane w łagodzeniu dolegliwości reumatyzmu i artretyzmu. Do dziś też znajduje zastosowanie jako środek odstraszający mole i inne owady.
Drzewostan w tym miejscu stanowi sosna i brzoza, zaś podszyt: brzoza, olsza i wierzba.
Na przystanku tym znajduje się pomost prowadzący w głąb torfowiska, z którego możemy
obserwować charakterystyczne dla tego terenu rośliny i zwierzęta, a przede wszystkim samo torfowisko.
Spacerując po pomoście nie zapominajmy o dużej ostrożności!
Popatrzmy jeszcze chwilkę na te maleńkie enklawy dzikiej przyrody pośród „uporządkowanego" świata ludzi. Patrząc w kierunku torfowiska z licznymi powalonymi drzewami trudno nie usłyszeć i nie zauważyć śpiewających ptaków. Jest to ulubione środowisko pokrzewki ogrodowej, zaganiacza, sikory czarnogłowej i być może brodźca samotnego - leśnego gatunku ptaka z rodziny siewkowatych. Zwalone nad torfowiskiem drzewa tworzą otwartą przestrzeń z doskonałym miejscem do obserwacji ptaków. Gąszcz leśny nie jest tutaj zwarty co umożliwia obserwację wielu szczegółów zachowania i ubarwienia skrzydlatych mieszkańców. Tuż po zachodzie słońca usłyszymy z gęstwiny torfowisk charakterystyczny śpiew przypominający głos świerszcza. Głosem tym odzywa się jeden z najciekawszych i zarazem tajemniczych gatunków ptaków - strumieniówka. Śpiew jej, to niekiedy trwające ciągle przez pięć minut „dzedzedzedzedzedze", przypominający szybko zamykane nożyce. Należy przy tym pamiętać, iż pomocnymi w zbliżeniu się do płochliwych skrzydlatych mieszkańców będą: cisza, dobry słuch oraz lornetka umożliwiająca rozpoznawanie szczegółów upierzenia u poszczególnych gatunków. Zazwyczaj najpierw ptaka słyszymy a dopiero później udaje się nam zobaczyć go wśród zielonych liści drzew i krzewów.
|
